facebook twitter youtube kanal?m?za abone oldunuz mu ?




Toplam 10 adet sonuctan sayfa basi 1 ile 10 arasi kadar sonuc gösteriliyor

Konu: Şirket-i Hayriye Hakkında

  1. #1
    Yönetici Ali Timucin - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
    Üyelik tarihi
    03.05.2008
    Yaş
    43
    Mesajlar
    5.218
    Konular
    530
    Etti
    11
    36 mesaja 53 te
    Mentioned
    1 Post(s)

    Standart Şirket-i Hayriye Hakkında

    Tanzimat-ı Hayriye'nin ilanıyla hükümet tarafından yapılan reformlar neticesinde halkın yaşama tarzında değişmeler olmuş, İstanbul çevresinde can ve mal emniyeti sağlanmıştır.. Bu arada çıkan Kırım Harbinden hemen sonra yabancı devletlerden bir kısım halk geçim sıkıntısına düşmüştür. İşte bu tarihlerde şehir haricine ve özellikle Boğaziçi’ne rağbet, artmıştır. Halkın bu eğiliminden faydalanmak gayesiyle iki yabancı şirket vapuru Boğaziçi’nde işlemeye başlamıştır. Bu iki vapurun çalışması gerçek ise de işletenlerin kimler oldukları tüm araştırmalara rağmen bulunamamıştır. Boğaziçi’nde çalıştırmak üzere tersaneden bir vapur tahsis etmiştir.
    29 Mart 1851 tarihli 445 numaralı Takvim-i Vekayi Gazetesi'nde bu vapurun seyir şekli ve hareketi ne ait bir ilan vardır. Bu ilana göre vapur 1851 senesinin Nisan ayından başlamak üzere günde bir kere köprüden hareket ederek aldığı yolcuları Boğazın iki yakasındaki iskelelere çıkardıktan sonra geceyi İstinye'de geçirecek ve sabahleyin yine aynı şekilde yolcuları alıp köprüye getirecekti.



    Takvim-i Vekayi Gazetesi'nde çıkan ilanın metni bu şekildeydi. "Boğaziçi’ne gidip gelecek
    kimselerin kolay ve emniyetli bir şekilde yolculuk etmeleri için padişahın yüksek emirleri ile Osmanlı tersanesi vapurlarından bir vapur tahsis edilmiştir. Bu vapur akşam üzere saat sekiz sularında İstanbul’dan Kandilliye gidecekler, bir efendi sadece tek uşağı ile giderse aylık abonman ücreti olarak 250 kuruş, Boyacıköy, İstinye ve Kanlıca’ya giderse 300 kuruş verecektir. Eğer bir uşaktan fazla götürüp getirmek isteyen olursa aylık abonman kartı almaz İse o takdirde Kandilli’ye kadar yüzer para, Boyacıköy ve Kanlıca’ya üçer kuruş gitmek, yüzer para gelmek için ücret alınacaktır. Gelecek Nisan ayının başlangıcından itibaren bu mükemmel işe başlanacak ve aylık abonman ücreti peşinen alınacaktır. Adı geçen vapur her gün ve gece belediye tarafından yanaşıp yolcularını oradan alacaktır. Bu vapura devlet memurlarından bazı kişiler kaydolmuştur. Diğer arzu edenler de beylik odasında birer defter tutulmuş olduğundan kaydolmak üzere oraya başvuracaklardır." Boğaziçi’nde bu şekilde vapur işlemeye başlaması ve böylece bu bölgede hayat belirtisi görünmesi,bir şirket kurulması fikrini ilham etmiştir. Bu fikrin ilk müteşebbis ve kurucuları o zamanın sadaret müsteşarı olan Keçecizade Fuat Paşa (1815-1869) ile eski adliye nazın Ahmet Cevdet Paşadır. (1822-1895)





    Eklenen Resimlerin Önizlemeleri Eklenen Resimlerin Önizlemeleri Şirket-i Hayriye Hakkında-cevdet.jpg  
    Ali Timucin
    Kocaeli / 1976




    Mail : laguna1903 at gmail.com
    Msn : [email protected]
    Yapımı Devam Eden Rc Sahil Güvenlik Botu SAR 33
    Yapımı Devam Eden Mini Malibu F3P RC Model Uçak

  2. #2
    Yönetici Ali Timucin - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
    Üyelik tarihi
    03.05.2008
    Yaş
    43
    Mesajlar
    5.218
    Konular
    530
    Etti
    11
    36 mesaja 53 te
    Mentioned
    1 Post(s)

    Standart

    İlk Türk kadın yazarı Fatma Aliye hanımın (1862-1924) "Cevdet Paşa Zamanı" adlı eserin-
    de bu teşebbüs şu şekilde anlatılmaktadır.
    Fuat Paşa ve Cevdet Paşa Bursa'da bulundukları sırada zamanlarını boş geçirmeyip iki önemli eser meydana getirmişlerdir. O zamana kadar Osmanlıca dilbilgisi kurallarım toplayan bir kitap bulunmadığından "Osmanlıca Kaideleri" adlı eseri yazmışlardır. Bir de Avrupa'da daha önceki yıllarda tatbik edilen anonim şirket şeklini halka göstermek ve Boğaziçi’ne gidip gelenlere kolaylık olmak üzere bir vapur şirketi kurmayı düşünüp bu şirketi tesise dair bir nizamname kaleme almışlardır. Bu iki önemli eseri Bursa'da biraya yakın olan ikametlerinde meydana getirip İstanbul’a dönmüşlerdir, İstanbul’a geldiklerinde derhal işe koyulmuşlar ve bu şirkete de "ŞİRKET-İ HAYRİYE" ismini vermişlerdir. Bu şirketin basılan kuruluş tasarısı gereğince gerekli işlemlerin yapılmasına teşebbüs edildi. Şöyle ki; Her sınıf Osmanlı Devleti halkının kurulan bu şirketten hisse almalarına izin verilerek, her hisse 3000 kuruşa satılığa çıkarıldı, ilk önce 1500, daha sonra 500 hisse daha ilave edilerek toplam 2000 hisseden ibaret olarak Şirket-1 Hayriye kuruldu demektedir.
    Şirket ilk olarak 6 vapur satın almıştır. Bunlardan üçü 7000'er diğer üçü 7500'er liraya mal
    edilmiştir. Salın alınan bu gemiler tekneleri kereste makineleri 60'ar beygir kuvvetinde idi.
    l numara Rumeli
    2 numara Tarabya
    3 numara Göksu
    4 numara Beylerbeyi
    5 numara Tophane
    6 numara Beşiktaş

    Bu vapurların ilk üçü 188'er son üçü .197'şer tonilatodur. 1267 (1851) senesinde İngiltere’de White adasında Mister 'John Rober White fabrikasında inşasına başlanan gemilerin makinaları Maudslay isimli fabrikada yapılmış ve 1270 (1854) tarihinde seferlere başlamışlardır,
    1268 (1852) senesinde imzalanan bir anlaşma gereğince şirket işleri götürü olarak Hoca Mığırdiç Bilezikçiyan-Antuan Kalayciyan ve Agop Bilezikçiyan İsimlerindeki tacirlere 2100 kese altın karşılığında altı sene müddetle ihale olunmuştur. l Kasım 1269 (1853).
    Şirket-i Hayriye’nin ilk müdürü aslen Sakızlı olan Ali Hilmi Efendi'dir. Yeniçeri Ocağının kaldırılmasında pek çok yararlığı görülen ve 1241 (1823) de Serasker olan meşhur Ağa Hüseyin Paşa'nin kölelerindendir.


    Şirketin ilk zamanlar idaresi hakkında elde edilen bilgilere göre ilk defa olarak Bab-i Ali'de Ticaret Başkanlığında 30 hissedardan ibaret bir meclis kurulmuştur.
    Bu meclis şirketin idaresini gereği gibi yerine getirememiştir. Bunun üzerine daha önce de bahsedildiği gibi şirketin işletmesi Bilezikçioğulları'na verilmiştir. Bunların Galata Selanik Sokağı’nda açtığı idare ilk idarehanedir. Sokak Bilezikçioğulları da bu işi yürütemediklerinden işletmeyi Resimci Mığırdiç da Kırım Harbinden önce bu işin zorluğunu anlayarak; "Ben batıyorum, benim elimden alin" diye müracaatta bulunmuştur. Bunun üzerine 30 hissedardan kurulu meclis hissedarlardan ve tüccardan Ali Hilmi Efendi'yi "Tüccardır, bu işin üstesinden gelir." diye Şirket-i Hayriye Müdürlüğüne getiriyorlar.
    Ali Hilmi Efendi ilk önce bir idare meclisi kurmakla işe başlıyor. Bu mecliste Pol Ananyan (Galata da tüccar ), Bahçıvanoğlu Hoca Kevork (sarraf), Yaveb Yavebyan (Avrupa ile ticarette Bulunur. Viyana da oturuyor.), Hüseyin Haki Efendi (Kamil Paşa'nin kethüdası ) bulunmaktaydı. işte dört üye ve başkandan oluşan bu kurul Şirket-i Hayriye'nin ilk yönetim kuruludur.
    Ali Hilmi Efendi bir rivayete göre 1280 (1864) senesi başlangıcında müdürlükten ayrılmıştır.
    Elde bulunan kayıtlara göre 1280 (1864) senesi bilançosu şu şekildedir;

    Gelir10.184.411.- TL
    Gider 6.941.575.- TL


    Ali Hilmi Efendi'ye "şirket Karadeniz'e vapur işletecek, sen bunu başaracak gibi görünmüyorsun" bahanesiyle işten el çektirilmiş ve yerine Eski Maliye Nazırı Nafiz Paşa'nin Kethüdası Raşid Efendi tayin edilmiştir.
    Raşid Efendi müdürlüğe gelir gelmez muhasebe müdürü Tekfur Aga'ya izin vererek yerine ondan daha bilgili birini getirmiştir. Bir buçuk sene kadar süren müdürlük döneminde 17 (Haliç) ve 18 numaralı vapurlar satın alınmıştır. Yine bu dönemde şirket ortaklarının yıllık toplantısında biletçilerin yolsuzluğu konu olmuş ve olayı aydınlatmak için bir heyet kurulmuştur. Bu heyete üyelerden Hüseyin Haki Efendi başkan tayin edilmiştir. 1282 (1866) senesi bütçe cetvelinin birinci sahifesinde yazılı bilgilere göre bu heyete "Tetkik Komisyonu" adı verilmiştir. Bu komisyonu tetkiklerinden sonra vermiş olduğu rapor neticesinde şirketin ziyanına sebep olduğundan Raşid Efendi de işten el çektirilerek yerine Hüseyin Haki Efendi getirilmiştir.
    Eklenen Resimlerin Önizlemeleri Eklenen Resimlerin Önizlemeleri Şirket-i Hayriye Hakkında-haki.jpg  
    Ali Timucin
    Kocaeli / 1976




    Mail : laguna1903 at gmail.com
    Msn : [email protected]
    Yapımı Devam Eden Rc Sahil Güvenlik Botu SAR 33
    Yapımı Devam Eden Mini Malibu F3P RC Model Uçak

  3. #3
    Yönetici Ali Timucin - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
    Üyelik tarihi
    03.05.2008
    Yaş
    43
    Mesajlar
    5.218
    Konular
    530
    Etti
    11
    36 mesaja 53 te
    Mentioned
    1 Post(s)

    Standart

    1285 (1869) senesinde şirketin İdare Meclisi Eşref Süleyman, Andon, Sebu, Ohannes Efendilerden kuruluydu. Aynı sene içinde SEYYAR, TERAKKİ, SÜRAT ve TAYYAR isimli vapurlar satın alınmıştı.
    Hüseyin Haki Efendi'nin 1282 (1866)'den 1311 (1895) senesine kadar devam eden müdürlüğü dönemi tetkik edilecek olursa şirketin gelişmesinin bu yıllarda olduğu görülür. O zamanlar Londra'da bile araba vapuru iki zincir arasında bir kıyıdan diğer kıyıya gider açık denize çıkamazdı. Hüseyin Haki Efendi müfettiş İskender Efendi ile tersane ustalarından Mehmet Usta vasıtası ile maksadını İngiliz tersanelerine anlatmış ve 26 numaralı SUHULET isimli araba vapurunun 8000 İngiliz lirasına siparişini yaptırmıştır. Bunun eşi olan 27 numaralı SAHÎLBEND ise 12.000. İngiliz lirasına yaptırılmıştır.Suhulet'! İngiltere’den İstanbul’a getiren İngiliz kaptanı vapurun havaleli ve su kesiminin az olması yüzünden yolda pek çok zorluklarla karşılaşmış ve hatta bir daha bu tip gemi kullanmamağa yemin etmiş olduğu söylenir. Suhulet ilk seferini Kabataş ile Üsküdar iskeleleri arasında yapmıştır. Hükümet erkanında hazır bulunduğu bu seferde ilk yük top arabaları olmuştur. Bu başarısından dolayı padişah tarafından Hüseyin Haki Efendi'ye nişan verilmiştir.


    Şirketin ilk tesis ettiği iskelelerden biri olan Üsküdar'a vapurların yanaşmasına engel olan Üsküdar kayıkçıları vapurların güzergahında durup çekilmezler, hatta taşlarlardı, Bu durum daha sonra araba vapurlarının sefere başlamasıyla mavnacılar tarafından da uygulamaya başlanmıştır.
    1286 (1870) senesinde meclis başkanlığında Rauf Bey bulunuyordu. Bu sene içinde AZİMET, RAHAT SELAMET isimleri verilen vapurlar geldiği gibi Sirkeci, Kabataş ve Üsküdar'a araba vapurları için iskele yapımına başlanmıştır.
    1287 (1871)'de 27 numaralı SAHİLBEND île MEYMENET isimlerindeki araba vapurları satın alınmıştır. Ayrıca Londra'ya 6 adet vapur daha sipariş edilmiştir
    İşletme hasılatı namına o zamanki bilançoda görüldüğü üzere toplam gelir 6 sene içinde şirketin büyük ilerlemeler kaydettiğin göstermiştir.
    Bir sene içinde 29 vapurun yolcu hasılatı; 14.066.940 kuruş 20 para - Posta haricindeki vapurların hasılatı; 122.687 kuruş - Yük hasılatı; 91.366 kuruş 35 para - Araba vapurları ile araba, hayvan ve yük nakliyesi hasılatı; 467.326 kuruş 05 para - Vapurların kahve ocakları kirası; 212.900 kuruş.
    Bunlara faiz gelirleri hurdaya ayrılan vapurlardan sökülmüş kurşun ve eşya hasılatı île Büyükdere'deki kayıkhane kira bedeli olan 178.109 kuruş 10 para da yukarıdaki gelirlere ilave edildiğinde toplam gelir 15.139.330 kuruş 30 parayı bulmuştur.
    Yeni vapurların satın alınması üzerine şirketin tamirat masrafları azalmış ve itibarı artmıştır.şirketin bu senelerde kazandığı rağbeti ve teveccühü aşağıdaki olay çok açık bir şekilde anlatmak t adır;



    Sabık Müdür Sadık Efendi zamanında Adalara başlamış olan seferlere Hüseyin Haki Efendi zamanında da devam edilmiş bir müddet sonra tersanenin buralara gemi işletmesi sebebiyle şirket vapurları seferlerini iptal etmiştir. Bunun üzerine halk ;
    -Biz şirket-i Hayriye vapurları isteriz, diye şikayette bulunmuşlardır. Şikayet o derece artmıştır ki Tersane şirketten 9 numara (MİRGÜN) 14 numara (BÜYÜKDERE) ve 16 numara (ATÎK) adlı gemileri alarak Adalara işletmeye mecbur olmuştur. Fakat halk bu defa da;
    -Şirket kaptanı isteriz, diye feryat ettiklerinde Tersane Şirket kaptanlarından bu vapurlara çalıştırmaya başlamıştır.
    Şirket-i Hayriye bir aralık Avrupa devletlerinin bazı engellemeleri ile karşılaşmıştır, imtiyaznamesinde sadece iki vapur işletmek hakkı olan şirket bir aralık Haliç'de vapur işletmeyi düşünmüşse de itirazlara yol açtığından vazgeçmek zorunda kalınmıştır.(Bu dönemde kapitülasyonlar devam etmekteydi.)
    Diğer taraftan şirketin ilerlemeler kaydettiğini gören Müslüman Karadenizli kaptanlar şirket müdürlüğüne başvurarak çalışmak istemişlerse de Hüseyin Haki Efendi:
    - Ben can taşıyorum, emniyet ile itimadımı kazanmayanları işe alamam, diyerek müracaatları geri
    çevirmiştir. Bunlardan ilk olarak Ömer efendi kaptan olarak Şirkette çalışmaya başlamıştır.
    Şirketin bazı kaptanlarının isimleri; Fransız Lul Gajon, Nikolaki, Dimitri, Kaptan Marko, Yorgaki (Emekli kaptan Palas'in oglu), Karava, Franoviç, Petriçeviç, Yelken Gemi Kaptanları; Kaptan Kuzma, Arnavutköylü Konstantinli, İstefano, Zakaraki, Macaroviç, Ömer(Enspektör Rıza kaptan'in babası),Salih, Kıbrıslı Mehmet, Eyüp (Müfettiş Kenan Kaptanın babası), İshak (Emekli Ahmet Kaptan'in habası),Hacı Mehmet, Mahmut (Enspektör İbrahim Kaptan'ın babası) Hasan araba vapuru süvarisi, Kaptan Osman,Seyfettin, Hacı Hasan, Mustafa, Hırvat Niko ve Kaptan Hacı Esad.
    Şirketin emekli memurlarından İskender Efendi'nin rivayetine göre 1921-1875 senesinde şahsi bir olay üzerine Rafet Paşazade Rauf Paşa'nin dedikoduları karşısında Hüseyin Haki Efendi istifa etmiştir.Rauf Bey'de idare meclisi başkanlığına geçmiş, müdüriyete de sabık müdür Ali Hilmi Efendi ikinci defa tayin edilmiştir.
    Fakat aradan üç ay geçmeden daha önce 60 liraya çıkmış olan hisse senetleri 20 Liraya düştüğü gibi kasada bulunan 60 liradan da eser kalmamıştır. Kısa bir süre sonra Hüseyin Haki Efendi'nin aleyhinde bulunanlar pişman olarak kendisine müracaat ederek müdüriyete geri dönmesin! rica etmiş iseler de Hüseyin Haki Efendi kabul etmemiştir, daha sonra sadrazam Ali ve Yusuf Kamil Paşa'ların ısrarları üzerine istif asından 11 ay sonra yeniden idare meclisi başkanlığına geçmiştir.
    İdare meclisi başkanlığına şubat ayında gelen Hüseyin Haki Efendi mart ayında ödenmesi gereken faizler için kasada bir para olmadığından bizzat bankadan 10 bin lira tedarik etmiş ve durumu da evrak havadisiyle ilan ederek hisselerin tekrar yükselmesini sağlamıştır.Hüseyin Haki Efendi şirketin adeta ruhu sayılırdı. Kendisin! feda edercesine çalışır, fakat daima kendi fikirleri doğrultusunda hareket ettiğinden kıymetini bilmeyenler olduğu gibi aleyhtarları da vardı.
    Hüseyin Haki Efendi 1310 ( 1894) senesinde hastalanarak 1311 (1895) senesin in 7 Ocak günü vefat etmiştir. Bu tarihteki şirketin durumu aşağıda gösterilmiştir


    Genel Gelir
    13.846.777 kuruş
    Genel Gider
    I2.764.007 kuruş
    Yolcu Adedi
    9.872.177 kişi
    Gelir
    l.08?.770 kuruş
    Vapurların adedi
    Üçü köhne olmak üzere 46 adet
    Ödenen maaş Mik
    4.044.861 kuruş
    Şirket Sermayesi
    20.000.000 kuruş


    Vapurlarda meydana gelen arızaların tamiratını yapmak üzere Hasköy Tersanesi meydana getirildi.Bu dönemde pervaneli vapurların getirilmesi ile seyir ve sefer kaleminin kurulması idare Meclisi Reisi Ziya Paşa'nın büyük gayretleri ile gerçekleştirmiştir.
    Ali Timucin
    Kocaeli / 1976




    Mail : laguna1903 at gmail.com
    Msn : [email protected]
    Yapımı Devam Eden Rc Sahil Güvenlik Botu SAR 33
    Yapımı Devam Eden Mini Malibu F3P RC Model Uçak

  4. #4
    Yönetici Ali Timucin - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
    Üyelik tarihi
    03.05.2008
    Yaş
    43
    Mesajlar
    5.218
    Konular
    530
    Etti
    11
    36 mesaja 53 te
    Mentioned
    1 Post(s)

    Standart

    59 (KAMER) ve 60 (RAĞBET) numaralı vapurlar çift pervaneli olup, kıçları toparlaktır. Ayrıca bunlarda alt kamara konulmuştur ki bu gemi inşaatında bir yeniliktir.Çift; pervaneli vapurların İskelelere yanaşması kaptanlar için büyük kolaylık oluyordu. Tayfa hizmetleri de yandan çarklı ve tek pervaneli vapurlara göre daha elverişliydi.

    Kamer
    Rağbet

    Çift pervaneli vapurlarda ise yalnız yağ sarfiyatının çokluğundan başka mahzur yoktur. Bunlar da ilk defa olarak üç genişlemeli usul tatbik edilmiştir.
    61 (SULTANİYE), 62 (HÜNKAR İSKELESİ), 63 (SÜTLÜCE, ve 64 (KÜÇÜKSU) vapurları bir sistemde olup, (çift pervaneli) Fransız tersanelerine sipariş edilmiştir. Bunlarda makine dairesinde görülen kusurlar ile kamara tertibatı düzenlendiği gibi tonaj ve boy bakımından da diğer gemilerden biraz farklıdırlar

    65 (SARAYBURNU), 66 (BOGAZİÇİ Fairfield İngiliz fabrikalarına, 67 (KALENDER), GÜZELHÎSAR Lesley İngiliz fabrikalarına, 69 (HÜSEYIN HAKÎ), 70 (ZÎYA) Fransa’nın Dounguerc Tersanelerine sipariş edilmiştir. Bunlarda kömür sarfiyatı diğer çift uskurlu gemilere nazaran daha azdır. 43 (İKDAM),44 (İNTİZAM) numaralı vapurlar sisteminde bir vapur servis halinde saatte 11.60 kantar kömür yaktığı halde bunlarda daha büyük olan uskurlu vapurlar 7.72 kantar kömür yakmaktadır.



    1324 senesi sonunda Şirketin durumu:

    Yolcu adedi
    12.028.405 kişi
    Bilet Geliri
    15.569.906kuruş 20 para
    Haydarpaşa Hattı
    342.696 kuruş
    Şirketin Hissesi
    196.012 kuruş
    Toplam Gelir
    16.704.027 kuruş
    İşletme masrafı
    12. 561.791 kuruş
    Yedek Akçe
    2.270.088 kuruş
    Yedek Tahsisatı
    4.390.501 kuruş
    Toplam Masrafı
    12.521.690 kuruş
    Kar Payı
    Her hisseye bir lira
    Marangozhane
    2
    Kömür ve Eşya mavnaları
    8
    Şamandıralar
    7

    ALİ BEY DEVRİ: Ali Bey Efendi, Hüseyin Haki Efendi'nin oğludur. 1289 (1873) yılında
    Ü s k ü d a r – Bağlarbaşın’nda doğmuştur.
    Mülkiye mezunu olmakla beraber özel öğretmenlerden de ders almıştır. 1310 (1894) senesi Aralık ay'ı basında ve henüz 22 yaşında iken 1500 kuruş maaş ve senelik 6000 kuruş ikramiye ile Şirket-i Hayriye idare meclisine baş katip olarak tayin edilmiş, daha sonra müdür.muavinliğine getirilmiş, 1325(1910) Şubat ayında da müdürlüğü tayin edilmiştir. ,Bu sıralarda tamir edilemediği için işlemeyecek bir duruma gelen vapurların tamir işlemleri tamamlanarak Lloyd's Şirketi'nin kayıtlarına geçmesi temin edilmiştir. Bu sebeple 1326 (1910) senesinde vapur tamiratı 1325 (1909) senesine göre 5.000.-TL daha fazla olmuştur.
    1326 (1910) senesinde 37 (İHSAN), 38 (ŞÜKRAN), 39 (NEVESER), 40 (REHBER), 41 (METANET), 47 (TARZINEVİN), 48 (DİLNİŞlN). 49 (HALE) 51 (SÜREYYA), 52 (ŞİHAP), 53 (İNŞİRAH), 57 (TARABYA), 38 (NİMET), 59 (KAMER), ve 60 (RAĞBET) İSİMLİ VAPURLARIN Lloyds’a kayıtları yenilenmiştir.




    1326 (1910) senesindeki yeniliklerden birisi de Hasköy Tersanesi'nin geliştirilmesidir. Bu senenin giderleri de 14.856.943 kurusa yükselmiştir.
    l328 (1912) yılında Köprü ve Boğaziçi iskelelerine düzenli bekleme salonları inşaa edildiği gibi Büyükdere, Beşiktaş, Kuzguncuk İskelelerine de simanarme (ilk betonarme denemeleri)den mükemmel binalar inşaa edilmiştir. Yine bu sene içinde köprü bekleme salonları ilk defa olarak elektrik ile aydınlatılmaya başlanmıştır ,
    1329 (1913) senesinde yapılan hissedarlar toplantısında 71 (CEVDET PAŞA), 72 (FUAT PAŞA)73 (REŞiD PAŞA) adlı vapurların siparişleri idare meclisi başkanı Necmettin Molla•nin üstün gayretleri neticesinde gerçekleştirmiştir.
    93 harbinde olduğu gibi İtalya ve Balkan Savaşları sırasında da şirket vapurlarının büyük hizmetleri olmuştur, İtalya Harbi başlangıcında 26 numaralı (SUHULET) araba vapuru tersane tarafından torpil kullanılabilecek bir şekilde getirilmiştir. Çanakkale'ye (Kale-i Sultaniye) gönderilen Suhulet Vapuru burada asker şevki, süvari, ve topçu alaylarının naklinde kullanılmıştır. O zamana kadar dört günde yapılabilen sevkıyat Suhulet île sadece 2.5 saat gerçekleştirilmiştir. Hatta on pusluk iki top Çimenlik 'ten alınarak dört saate Kilitbahir'e geçirilmiştir.
    .Şirket vapurlarının önemli hizmetlerinden biri de Balkan Harbi'nde Bulgar ordusunun Çatalca önlerine geldiği zaman görülmüştür. Marmara sahillerindeki askeri, sevkıyatı 26.61.62.68.38. 60.42.33.41.66.64.70.37.69.67.46.40 numaralı vapurlar gerçekleştirmişler ve İzmit-Ayastefanos-Tekirdağ-Kale-Sultaniye (Çanakkale)-.Gelibolu.-Karamürsel arasında nakliye ve askeri sevkıyat konusunda Bulgar şarapnelleri arasında cansiperane çalışmışlardır.
    Dikkat edilmesi gerekli konulardan biri de iki araba vapurunun biri de Haydarpaşa ile Sirkeci arasında çalışarak Anadolu'dan gelen askerlerin ve silahların nakledilmesi ile İstanbul’un düşmana karşı kuvvetli elması temin edilmiştir. Böylece aleyhimize dönmekte olan harp düşmanın çekilmesi ile sonuçlanmıştır.
    Şirket, savaşın başlangıcında 34 (GAYRET), asker nakliyatında hiç bir ücret almadan çalışmıştır.Daha sonra ise 40 (REHBER), ve 41 (METANET), vapurları da bu gaye ile çalıştırılmıştır, şirket bu harpler boyunca 150 bin asker ve 50 bin hayvan nakletmiştir.
    Böylece tehlikeli bir dönemde on yedi, on sekiz geminin askeriyeye verilmesine. rağmen Boğaziçi seferleri yine de devam etmiştir.
    Birinci Dünya savaşının getirdiği dertler, sıkıntılar Şirket-i Hayriye’yi de büyük bir ekonomik sıkıntıya düşürmüştür. Zaten bu savaş sırasında iktisadi buhranın etkisinden tamamen uzak kalmak hiçbir şirket ve kuruluşa nasip olmamıştır.
    Birinci Dünya Savaşının başlaması yeni bir takım şartlar meydana getirdiğinde Şirket-i Hayriye yapmayı planladığı işlerin büyük bir kısmım zorunlu olarak ileriki bir tarihe bırakmıştır, çünkü bu büyük felaketten öldürücü yaralar almadan kurtulmaktan başka bir şey düşünmemiştir, işte uzun yıllar varlığını koruyabilmesi bu savaş sırasındaki çalışmalarının neticesidir.Savaşın başladığı tarihte şirket-i Hayriye'nin Şükran, Eser-i Merhamet ve Sultaniye İstanbul’un yiyecek ihtiyacım karşılamak üzere Romanya'ya gidişleri sırasında düşman gemisince batırılmışlardı.Ayrıca İhsan. Neveser, Rehber, İkdam, İntizam, Resan, Rüçhan, Tarzınevin, Süreyya, Şihap, İnşirah,İnbisat. Bebek, Göksu, Tarabya , Nimet, Sütlüce isimli vapurlar yük, erzak ve asker taşınmasında, Rağbet.ve Ziya Kızılay gemisi olarak görev yapmışlar, Sahilbend ve Suhulet araba vapurları ise Çanakkale’ye silah ve top taşınmasında kullanılmıştır.Büyük savaştan büyük sarsıntılarla çıkan Şirket 1944 yılında Devletçe safın alınarak Devlet Denizyolları ve Limanları işletme Umum Müdürlüğü’ne bağlanmış ve Şehirhatları îşletmesi adım almıştır.
    Ali Timucin
    Kocaeli / 1976




    Mail : laguna1903 at gmail.com
    Msn : [email protected]
    Yapımı Devam Eden Rc Sahil Güvenlik Botu SAR 33
    Yapımı Devam Eden Mini Malibu F3P RC Model Uçak

  5. #5
    Yönetici Ali Timucin - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
    Üyelik tarihi
    03.05.2008
    Yaş
    43
    Mesajlar
    5.218
    Konular
    530
    Etti
    11
    36 mesaja 53 te
    Mentioned
    1 Post(s)

    Standart

    Tanzimat-ı Hayriye'nin ilanıyla hükümet tarafından yapılan reformlar neticesinde halkın yaşama tarzında değişmeler olmuş, İstanbul çevresinde can ve mal emniyeti sağlanmıştır.. Bu arada çıkan Kırım Harbinden hemen sonra yabancı devletlerden bir kısım halk geçim sıkıntısına düşmüştür. İşte bu tarihlerde şehir haricine ve özellikle Boğaziçi’ne rağbet, artmıştır. Halkın bu eğiliminden faydalanmak gayesiyle iki yabancı şirket vapuru Boğaziçi’nde işlemeye başlamıştır. Bu iki vapurun çalışması gerçek ise de işletenlerin kimler oldukları tüm araştırmalara rağmen bulunamamıştır. Boğaziçi’nde çalıştırmak üzere tersaneden bir vapur tahsis etmiştir.
    29 Mart 1851 tarihli 445 numaralı Takvim-i Vekayi Gazetesi'nde bu vapurun seyir şekli ve hareketi ne ait bir ilan vardır. Bu ilana göre vapur 1851 senesinin Nisan ayından başlamak üzere günde bir kere köprüden hareket ederek aldığı yolcuları Boğazın iki yakasındaki iskelelere çıkardıktan sonra geceyi İstinye'de geçirecek ve sabahleyin yine aynı şekilde yolcuları alıp köprüye getirecekti.
    Takvim-i Vekayi Gazetesi'nde çıkan ilanın metni bu şekildeydi. "Boğaziçi’ne gidip gelecek
    kimselerin kolay ve emniyetli bir şekilde yolculuk etmeleri için padişahın yüksek emirleri ile Osmanlı tersanesi vapurlarından bir vapur tahsis edilmiştir. Bu vapur akşam üzere saat sekiz sularında İstanbul’dan Kandilliye gidecekler, bir efendi sadece tek uşağı ile giderse aylık abonman ücreti olarak 250 kuruş, Boyacıköy, İstinye ve Kanlıca’ya giderse 300 kuruş verecektir. Eğer bir uşaktan fazla götürüp getirmek isteyen olursa aylık abonman kartı almaz İse o takdirde Kandilli’ye kadar yüzer para, Boyacıköy ve Kanlıca’ya üçer kuruş gitmek, yüzer para gelmek için ücret alınacaktır. Gelecek Nisan ayının başlangıcından itibaren bu mükemmel işe başlanacak ve aylık abonman ücreti peşinen alınacaktır. Adı geçen vapur her gün ve gece belediye tarafından yanaşıp yolcularını oradan alacaktır. Bu vapura devlet memurlarından bazı kişiler kaydolmuştur. Diğer arzu edenler de beylik odasında birer defter tutulmuş olduğundan kaydolmak üzere oraya başvuracaklardır." Boğaziçi’nde bu şekilde vapur işlemeye başlaması ve böylece bu bölgede hayat belirtisi görünmesi,bir şirket kurulması fikrini ilham etmiştir. Bu fikrin ilk müteşebbis ve kurucuları o zamanın sadaret müsteşarı olan Keçecizade Fuat Paşa (1815-1869) ile eski adliye nazın Ahmet Cevdet Paşadır. (1822-1895)
    İlk Türk kadın yazarı Fatma Aliye hanımın (1862-1924) "Cevdet Paşa Zamanı" adlı eserin-
    de bu teşebbüs şu şekilde anlatılmaktadır.
    Fuat Paşa ve Cevdet Paşa Bursa'da bulundukları sırada zamanlarını boş geçirmeyip iki önemli eser meydana getirmişlerdir. O zamana kadar Osmanlıca dilbilgisi kurallarım toplayan bir kitap bulunmadığından "Osmanlıca Kaideleri" adlı eseri yazmışlardır. Bir de Avrupa'da daha önceki yıllarda tatbik edilen anonim şirket şeklini halka göstermek ve Boğaziçi’ne gidip gelenlere kolaylık olmak üzere bir vapur şirketi kurmayı düşünüp bu şirketi tesise dair bir nizamname kaleme almışlardır. Bu iki önemli eseri Bursa'da biraya yakın olan ikametlerinde meydana getirip İstanbul’a dönmüşlerdir, İstanbul’a geldiklerinde derhal işe koyulmuşlar ve bu şirkete de "ŞİRKET-İ HAYRİYE" ismini vermişlerdir. Bu şirketin basılan kuruluş tasarısı gereğince gerekli işlemlerin yapılmasına teşebbüs edildi. Şöyle ki; Her sınıf Osmanlı Devleti halkının kurulan bu şirketten hisse almalarına izin verilerek, her hisse 3000 kuruşa satılığa çıkarıldı, ilk önce 1500, daha sonra 500 hisse daha ilave edilerek toplam 2000 hisseden ibaret olarak Şirket-1 Hayriye kuruldu demektedir.
    Şirket ilk olarak 6 vapur satın almıştır. Bunlardan üçü 7000'er diğer üçü 7500'er liraya mal
    edilmiştir. Salın alınan bu gemiler tekneleri kereste makineleri 60'ar beygir kuvvetinde idi.
    l numara Rumeli
    2 numara Tarabya
    3 numara Göksu
    4 numara Beylerbeyi
    5 numara Tophane
    6 numara Beşiktaş

    Bu vapurların ilk üçü 188'er son üçü .197'şer tonilatodur. 1267 (1851) senesinde İngiltere’de White adasında Mister 'John Rober White fabrikasında inşasına başlanan gemilerin makinaları Maudslay isimli fabrikada yapılmış ve 1270 (1854) tarihinde seferlere başlamışlardır,
    1268 (1852) senesinde imzalanan bir anlaşma gereğince şirket işleri götürü olarak Hoca Mığırdiç Bilezikçiyan-Antuan Kalayciyan ve Agop Bilezikçiyan İsimlerindeki tacirlere 2100 kese altın karşılığında altı sene müddetle ihale olunmuştur. l Kasım 1269 (1853).
    Şirket-i Hayriye’nin ilk müdürü aslen Sakızlı olan Ali Hilmi Efendi'dir. Yeniçeri Ocağının kaldırılmasında pek çok yararlığı görülen ve 1241 (1823) de serasker olan meşhur Ağa Hüseyin Paşa'nin kölelerindendir.
    Şirketin ilk zamanlar idaresi hakkında elde edilen bilgilere göre ilk defa olarak Bab-i Ali'de Ticaret Başkanlığında 30 hissedardan ibaret bir meclis kurulmuştur.
    Bu meclis şirketin idaresini gereği gibi yerine getirememiştir. Bunun üzerine daha önce de bahsedildiği gibi şirketin işletmesi Bilezikçioğulları'na verilmiştir. Bunların Galata Selanik Sokağı’nda açtığı idare ilk idarehanedir. Sokak Bilezikçioğulları da bu işi yürütemediklerinden işletmeyi Resimci Mığırdiç da Kırım Harbinden önce bu işin zorluğunu anlayarak; "Ben batıyorum, benim elimden alin" diye müracaatta bulunmuştur. Bunun üzerine 30 hissedardan kurulu meclis hissedarlardan ve tüccardan Ali Hilmi Efendi'yi "Tüccardır, bu işin üstesinden gelir." diye Şirket-i Hayriye Müdürlüğüne getiriyorlar.
    Ali Hilmi Efendi ilk önce bir idare meclisi kurmakla işe başlıyor. Bu mecliste Pol Ananyan (Galata da tüccar ), Bahçıvanoğlu Hoca Kevork (sarraf), Yaveb Yavebyan (Avrupa ile ticarette Bulunur. Viyana da oturuyor.), Hüseyin Haki Efendi (Kamil Paşa'nin kethüdası ) bulunmaktaydı. işte dört üye ve başkandan oluşan bu kurul Şirket-i Hayriye'nin ilk yönetim kuruludur.
    Ali Hilmi Efendi bir rivayete göre 1280 (1864) senesi başlangıcında müdürlükten ayrılmıştır.
    Elde bulunan kayıtlara göre 1280 (1864) senesi bilançosu şu şekildedir;

    Gelir10.184.411.- TL
    Gider 6.941.575.- TL
    Ali Timucin
    Kocaeli / 1976




    Mail : laguna1903 at gmail.com
    Msn : [email protected]
    Yapımı Devam Eden Rc Sahil Güvenlik Botu SAR 33
    Yapımı Devam Eden Mini Malibu F3P RC Model Uçak

  6. #6
    Yönetici Ali Timucin - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
    Üyelik tarihi
    03.05.2008
    Yaş
    43
    Mesajlar
    5.218
    Konular
    530
    Etti
    11
    36 mesaja 53 te
    Mentioned
    1 Post(s)

    Standart

    Ali Hilmi Efendi'ye "şirket Karadeniz'e vapur işletecek, sen bunu başaracak gibi görünmüyorsun" bahanesiyle işten el çektirilmiş ve yerine Eski Maliye Nazırı Nafiz Paşa'nin Kethüdası Raşid Efendi tayin edilmiştir.
    Raşid Efendi müdürlüğe gelir gelmez muhasebe müdürü Tekfur Aga'ya izin vererek yerine ondan daha bilgili birini getirmiştir. Bir buçuk sene kadar süren müdürlük döneminde 17 (Haliç) ve 18 numaralı vapurlar satın alınmıştır. Yine bu dönemde şirket ortaklarının yıllık toplantısında biletçilerin yolsuzluğu konu olmuş ve olayı aydınlatmak için bir heyet kurulmuştur. Bu heyete üyelerden Hüseyin Haki Efendi başkan tayin edilmiştir. 1282 (1866) senesi bütçe cetvelinin birinci sahifesinde yazılı bilgilere göre bu heyete "Tetkik Komisyonu" adı verilmiştir. Bu komisyonu tetkiklerinden sonra vermiş olduğu rapor neticesinde şirketin ziyanına sebep olduğundan Raşid Efendi de işten el çektirilerek yerine Hüseyin Haki Efendi getirilmiştir.
    1285 (1869) senesinde şirketin İdare Meclisi Eşref Süleyman, Andon, Sebu, Ohannes Efendilerden kuruluydu. Aynı sene içinde SEYYAR, TERAKKİ, SÜRAT ve TAYYAR isimli vapurlar satın alınmıştı.
    Hüseyin Haki Efendi'nin 1282 (1866)'den 1311 (1895) senesine kadar devam eden müdürlüğü dönemi tetkik edilecek olursa şirketin gelişmesinin bu yıllarda olduğu görülür. O zamanlar Londra'da bile araba vapuru iki zincir arasında bir kıyıdan diğer kıyıya gider açık denize çıkamazdı. Hüseyin Haki Efendi müfettiş İskender Efendi ile tersane ustalarından Mehmet Usta vasıtası ile maksadını İngiliz tersanelerine anlatmış ve 26 numaralı SUHULET isimli araba vapurunun 8000 İngiliz lirasına siparişini yaptırmıştır. Bunun eşi olan 27 numaralı SAHÎLBEND ise 12.000. İngiliz lirasına yaptırılmıştır.Suhulet'! İngiltere’den İstanbul’a getiren İngiliz kaptanı vapurun havaleli ve su kesiminin az olması yüzünden yolda pek çok zorluklarla karşılaşmış ve hatta bir daha bu tip gemi kullanmamağa yemin etmiş olduğu söylenir. Suhulet ilk seferini Kabataş ile Üsküdar iskeleleri arasında yapmıştır. Hükümet erkanında hazır bulunduğu bu seferde ilk yük top arabaları olmuştur. Bu başarısından dolayı padişah tarafından Hüseyin Haki Efendi'ye nişan verilmiştir.
    Şirketin ilk tesis ettiği iskelelerden biri olan Üsküdar'a vapurların yanaşmasına engel olan Üsküdar kayıkçıları vapurların güzergahında durup çekilmezler, hatta taşlarlardı, Bu durum daha sonra araba vapurlarının sefere başlamasıyla mavnacılar tarafından da uygulamaya başlanmıştır.
    1286 (1870) senesinde meclis başkanlığında Rauf Bey bulunuyordu. Bu sene içinde AZİMET, RAHAT SELAMET isimleri verilen vapurlar geldiği gibi Sirkeci, Kabataş ve Üsküdar'a araba vapurları için iskele yapımına başlanmıştır.
    1287 (1871)'de 27 numaralı SAHİLBEND île MEYMENET isimlerindeki araba vapurları satın alınmıştır. Ayrıca Londra'ya 6 adet vapur daha sipariş edilmiştir
    İşletme hasılatı namına o zamanki bilançoda görüldüğü üzere toplam gelir 6 sene içinde şirketin büyük ilerlemeler kaydettiğin göstermiştir.
    Bir sene içinde 29 vapurun yolcu hasılatı; 14.066.940 kuruş 20 para - Posta haricindeki vapurların hasılatı; 122.687 kuruş - Yük hasılatı; 91.366 kuruş 35 para - Araba vapurları ile araba, hayvan ve yük nakliyesi hasılatı; 467.326 kuruş 05 para - Vapurların kahve ocakları kirası; 212.900 kuruş.
    Bunlara faiz gelirleri hurdaya ayrılan vapurlardan sökülmüş kurşun ve eşya hasılatı île Büyükdere'deki kayıkhane kira bedeli olan 178.109 kuruş 10 para da yukarıdaki gelirlere ilave edildiğinde toplam gelir 15.139.330 kuruş 30 parayı bulmuştur.
    Yeni vapurların satın alınması üzerine şirketin tamirat masrafları azalmış ve itibarı artmıştır.şirketin bu senelerde kazandığı rağbeti ve teveccühü aşağıdaki olay çok açık bir şekilde anlatmak t adır;
    Sabık Müdür Sadık Efendi zamanında Adalara başlamış olan seferlere Hüseyin Haki Efendi zamanında da devam edilmiş bir müddet sonra tersanenin buralara gemi işletmesi sebebiyle şirket vapurları seferlerini iptal etmiştir. Bunun üzerine halk ;
    -Biz şirket-i Hayriye vapurları isteriz, diye şikayette bulunmuşlardır. Şikayet o derece artmıştır ki Tersane şirketten 9 numara (MİRGÜN) 14 numara (BÜYÜKDERE) ve 16 numara (ATÎK) adlı gemileri alarak Adalara işletmeye mecbur olmuştur. Fakat halk bu defa da;
    -Şirket kaptanı isteriz, diye feryat ettiklerinde Tersane Şirket kaptanlarından bu vapurlara çalıştırmaya başlamıştır.
    Şirket-i Hayriye bir aralık Avrupa devletlerinin bazı engellemeleri ile karşılaşmıştır, imtiyaznamesinde sadece iki vapur işletmek hakkı olan şirket bir aralık Haliç'de vapur işletmeyi düşünmüşse de itirazlara yol açtığından vazgeçmek zorunda kalınmıştır.(Bu dönemde kapitülasyonlar devam etmekteydi.)
    Diğer taraftan şirketin ilerlemeler kaydettiğini gören Müslüman Karadenizli kaptanlar şirket müdürlüğüne başvurarak çalışmak istemişlerse de Hüseyin Haki Efendi:
    - Ben can taşıyorum, emniyet ile itimadımı kazanmayanları işe alamam, diyerek müracaatları geri çevirmiştir. Bunlardan ilk olarak Ömer efendi kaptan olarak Şirkette çalışmaya başlamıştır.
    Şirketin bazı kaptanlarının isimleri; Fransız Lul Gajon, Nikolaki, Dimitri, Kaptan Marko, Yorgaki (Emekli kaptan Palas'in oglu), Karava, Franoviç, Petriçeviç, Yelken Gemi Kaptanları; Kaptan Kuzma, Arnavutköylü Konstantinli, İstefano, Zakaraki, Macaroviç, Ömer(Enspektör Rıza kaptan'in babası),Salih, Kıbrıslı Mehmet, Eyüp (Müfettiş Kenan Kaptanın babası), İshak (Emekli Ahmet Kaptan'in habası),Hacı Mehmet, Mahmut (Enspektör İbrahim Kaptan'ın babası) Hasan araba vapuru süvarisi, Kaptan Osman,Seyfettin, Hacı Hasan, Mustafa, Hırvat Niko ve Kaptan Hacı Esad.
    Şirketin emekli memurlarından İskender Efendi'nin rivayetine göre 1921-1875 senesinde şahsi bir olay üzerine Rafet Paşazade Rauf Paşa'nin dedikoduları karşısında Hüseyin Haki Efendi istifa etmiştir.Rauf Bey'de idare meclisi başkanlığına geçmiş, müdüriyete de sabık müdür Ali Hilmi Efendi ikinci defa tayin edilmiştir.
    Fakat aradan üç ay geçmeden daha önce 60 liraya çıkmış olan hisse senetleri 20 Liraya düştüğü gibi kasada bulunan 60 liradan da eser kalmamıştır. Kısa bir süre sonra Hüseyin Haki Efendi'nin aleyhinde bulunanlar pişman olarak kendisine müracaat ederek müdüriyete geri dönmesin! rica etmiş iseler de Hüseyin Haki Efendi kabul etmemiştir, daha sonra sadrazam Ali ve Yusuf Kamil Paşa'ların ısrarları üzerine istif asından 11 ay sonra yeniden idare meclisi başkanlığına geçmiştir.
    İdare meclisi başkanlığına şubat ayında gelen Hüseyin Haki Efendi mart ayında ödenmesi gereken faizler için kasada bir para olmadığından bizzat bankadan 10 bin lira tedarik etmiş ve durumu da evrak havadisiyle ilan ederek hisselerin tekrar yükselmesini sağlamıştır.Hüseyin Haki Efendi şirketin adeta ruhu sayılırdı. Kendisin! feda edercesine çalışır, fakat daima kendi fikirleri doğrultusunda hareket ettiğinden kıymetini bilmeyenler olduğu gibi aleyhtarları da vardı.
    Hüseyin Haki Efendi 1310 ( 1894) senesinde hastalanarak 1311 (1895) senesin in 7 Ocak günü vefat etmiştir. Bu tarihteki şirketin durumu aşağıda gösterilmiştir
    .
    Genel Gelir
    13.846.777 kuruş
    Genel Gider
    I2.764.007 kuruş
    Yolcu Adedi
    9.872.177 kişi
    Gelir
    l.08?.770 kuruş
    Vapurların adedi
    Üçü köhne olmak üzere 46 adet
    Ödenen maaş Mik
    4.044.861 kuruş
    Şirket Sermayesi
    20.000.000 kuruş
    Ali Timucin
    Kocaeli / 1976




    Mail : laguna1903 at gmail.com
    Msn : [email protected]
    Yapımı Devam Eden Rc Sahil Güvenlik Botu SAR 33
    Yapımı Devam Eden Mini Malibu F3P RC Model Uçak

  7. #7
    Yönetici Ali Timucin - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
    Üyelik tarihi
    03.05.2008
    Yaş
    43
    Mesajlar
    5.218
    Konular
    530
    Etti
    11
    36 mesaja 53 te
    Mentioned
    1 Post(s)

    Standart

    Vapurlarda meydana gelen arızaların tamiratını yapmak üzere Hasköy Tersanesi meydana getirildi.Bu dönemde pervaneli vapurların getirilmesi ile seyir ve sefer kaleminin kurulması idare Meclisi Reisi Ziya Paşa'nın büyük gayretleri ile gerçekleştirmiştir.
    59 (KAMER) ve 60 (RAĞBET) numaralı vapurlar çift pervaneli olup, kıçları toparlaktır. Ayrıca bunlarda alt kamara konulmuştur ki bu gemi inşaatında bir yeniliktir.Çift; pervaneli vapurların İskelelere yanaşması kaptanlar için büyük kolaylık oluyordu. Tayfa hizmetleri de yandan çarklı ve tek pervaneli vapurlara göre daha elverişliydi.
    Çift pervaneli vapurlarda ise yalnız yağ sarfiyatının çokluğundan başka mahzur yoktur. Bunlar da ilk defa olarak üç genişlemeli usul tatbik edilmiştir.
    61 (SULTANİYE), 62 (HÜNKAR İSKELESİ), 63 (SÜTLÜCE, ve 64 (KÜÇÜKSU) vapurları bir sistemde olup, (çift pervaneli) Fransız tersanelerine sipariş edilmiştir. Bunlarda makine dairesinde görülen kusurlar ile kamara tertibatı düzenlendiği gibi tonaj ve boy bakımından da diğer gemilerden biraz farklıdırlar
    65 (SARAYBURNU), 66 (BOGAZİÇİ Fairfield İngiliz fabrikalarına, 67 (KALENDER), GÜZELHÎSAR Lesley İngiliz fabrikalarına, 69 (HÜSEYIN HAKÎ), 70 (ZÎYA) Fransa’nın Dounguerc Tersanelerine sipariş edilmiştir. Bunlarda kömür sarfiyatı diğer çift uskurlu gemilere nazaran daha azdır. 43 (İKDAM),44 (İNTİZAM) numaralı vapurlar sisteminde bir vapur servis halinde saatte 11.60 kantar kömür yaktığı halde bunlarda daha büyük olan uskurlu vapurlar 7.72 kantar kömür yakmaktadır.
    1324 senesi sonunda Şirketin durumu:

    Yolcu adedi
    12.028.405 kişi
    Bilet Geliri
    15.569.906kuruş 20 para
    Haydarpaşa Hattı
    342.696 kuruş
    Şirketin Hissesi
    196.012 kuruş
    Toplam Gelir
    16.704.027 kuruş
    İşletme masrafı
    12. 561.791 kuruş
    Yedek Akçe
    2.270.088 kuruş
    Yedek Tahsisatı
    4.390.501 kuruş
    Toplam Masrafı
    12.521.690 kuruş
    Kar Payı
    Her hisseye bir lira
    Marangozhane
    2
    Kömür ve Eşya mavnaları
    8
    Şamandıralar
    7

    ALİ BEY DEVRİ: Ali Bey Efendi, Hüseyin Haki Efendi'nin oğludur. 1289 (1873) yılında
    Ü s k ü d a r – Bağlarbaşın’nda doğmuştur.
    Mülkiye mezunu olmakla beraber özel öğretmenlerden de ders almıştır. 1310 (1894) senesi Aralık ay'ı basında ve henüz 22 yaşında iken 1500 kuruş maaş ve senelik 6000 kuruş ikramiye ile Şirket-i Hayriye idare meclisine baş katip olarak tayin edilmiş, daha sonra müdür.muavinliğine getirilmiş, 1325(1910) Şubat ayında da müdürlüğü tayin edilmiştir. ,Bu sıralarda tamir edilemediği için işlemeyecek bir duruma gelen vapurların tamir işlemleri tamamlanarak Lloyd's Şirketi'nin kayıtlarına geçmesi temin edilmiştir. Bu sebeple 1326 (1910) senesinde vapur tamiratı 1325 (1909) senesine göre 5.000.-TL daha fazla olmuştur.
    1326 (1910) senesinde 37 (İHSAN), 38 (ŞÜKRAN), 39 (NEVESER), 40 (REHBER), 41 (METANET), 47 (TARZINEVİN), 48 (DİLNİŞlN). 49 (HALE) 51 (SÜREYYA), 52 (ŞİHAP), 53 (İNŞİRAH), 57 (TARABYA), 38 (NİMET), 59 (KAMIR), ve 60 (RAĞBET) İSİMLİ VAPURLARIN Lloyds’a kayıtları yenilenmiştir.
    1326 (1910) senesindeki yeniliklerden birisi de Hasköy Tersanesi'nin geliştirilmesidir. Bu senenin giderleri de 14.856.943 kurusa yükselmiştir.
    l328 (1912) yılında Köprü ve Boğaziçi iskelelerine düzenli bekleme salonları inşaa edildiği gibi Büyükdere, Beşiktaş, Kuzguncuk İskelelerine de simanarme (ilk betonarme denemeleri)den mükemmel binalar inşaa edilmiştir. Yine bu sene içinde köprü bekleme salonları ilk defa olarak elektrik ile aydınlatılmaya başlanmıştır ,
    1329 (1913) senesinde yapılan hissedarlar toplantısında 71 (CEVDET PAŞA), 72 (FUAT PAŞA)73 (REŞiD PAŞA) adlı vapurların siparişleri idare meclisi başkanı Necmettin Molla•nin üstün gayretleri neticesinde gerçekleştirmiştir.
    93 harbinde olduğu gibi İtalya ve Balkan Savaşları sırasında da şirket vapurlarının büyük hizmetleri olmuştur, İtalya Harbi başlangıcında 26 numaralı (SUHULET) araba vapuru tersane tarafından torpil kullanılabilecek bir şekilde getirilmiştir. Çanakkale'ye (Kale-i Sultaniye) gönderilen Suhulet Vapuru burada asker şevki, süvari, ve topçu alaylarının naklinde kullanılmıştır. O zamana kadar dört günde yapılabilen sevkıyat Suhulet île sadece 2.5 saat gerçekleştirilmiştir. Hatta on pusluk iki top Çimenlik 'ten alınarak dört saate Kilitbahir'e geçirilmiştir.
    .Şirket vapurlarının önemli hizmetlerinden biri de Balkan Harbi'nde Bulgar ordusunun Çatalca önlerine geldiği zaman görülmüştür. Marmara sahillerindeki askeri, sevkıyatı 26.61.62.68.38. 60.42.33.41.66.64.70.37.69.67.46.40 numaralı vapurlar gerçekleştirmişler ve İzmit-Ayastefanos-Tekirdağ-Kale-Sultaniye (Çanakkale)-.Gelibolu.-Karamürsel arasında nakliye ve askeri sevkıyat konusunda Bulgar şarapnelleri arasında cansiperane çalışmışlardır.
    Dikkat edilmesi gerekli konulardan biri de iki araba vapurunun biri de Haydarpaşa ile Sirkeci arasında çalışarak Anadolu'dan gelen askerlerin ve silahların nakledilmesi ile İstanbul’un düşmana karşı kuvvetli elması temin edilmiştir. Böylece aleyhimize dönmekte olan harp düşmanın çekilmesi ile sonuçlanmıştır.
    Şirket, savaşın başlangıcında 34 (GAYRET), asker nakliyatında hiç bir ücret almadan çalışmıştır.Daha sonra ise 40 (REHBER), ve 41 (METANET), vapurları da bu gaye ile çalıştırılmıştır, şirket bu harpler boyunca 150 bin asker ve 50 bin hayvan nakletmiştir.
    Böylece tehlikeli bir dönemde on yedi, on sekiz geminin askeriyeye verilmesine. rağmen Boğaziçi seferleri yine de devam etmiştir.
    Birinci Dünya savaşının getirdiği dertler, sıkıntılar Şirket-i Hayriye’yi de büyük bir ekonomik sıkıntıya düşürmüştür. Zaten bu savaş sırasında iktisadi buhranın etkisinden tamamen uzak kalmak hiçbir şirket ve kuruluşa nasip olmamıştır.
    Birinci Dünya Savaşının başlaması yeni bir takım şartlar meydana getirdiğinde Şirket-i Hayriye yapmayı planladığı işlerin büyük bir kısmım zorunlu olarak ileriki bir tarihe bırakmıştır, çünkü bu büyük felaketten öldürücü yaralar almadan kurtulmaktan başka bir şey düşünmemiştir, işte uzun yıllar varlığını koruyabilmesi bu savaş sırasındaki çalışmalarının neticesidir.Savaşın başladığı tarihte şirket-i Hayriye'nin Şükran, Eser-i Merhamet ve Sultaniye İstanbul’un yiyecek ihtiyacım karşılamak üzere Romanya'ya gidişleri sırasında düşman gemisince batırılmışlardı.Ayrıca İhsan. Neveser, Rehber, İkdam, İntizam, Resan, Rüçhan, Tarzınevin, Süreyya, Şihap, İnşirah,İnbisat. Bebek, Göksu, Tarabya , Nimet, Sütlüce isimli vapurlar yük, erzak ve asker taşınmasında, Rağbet.ve Ziya Kızılay gemisi olarak görev yapmışlar, Sahilbend ve Suhulet araba vapurları ise Çanakkale’ye silah ve top taşınmasında kullanılmıştır.Büyük savaştan büyük sarsıntılarla çıkan Şirket 1944 yılında Devletçe safın alınarak Devlet Denizyolları ve Limanları işletme Umum Müdürlüğü’ne bağlanmış ve Şehirhatları îşletmesi adım almıştır.
    Ali Timucin
    Kocaeli / 1976




    Mail : laguna1903 at gmail.com
    Msn : [email protected]
    Yapımı Devam Eden Rc Sahil Güvenlik Botu SAR 33
    Yapımı Devam Eden Mini Malibu F3P RC Model Uçak

  8. #8
    Forum Üyesi nereplas - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
    Üyelik tarihi
    31.10.2013
    Yaş
    33
    Mesajlar
    2.773
    Konular
    61
    Etti
    0
    7 mesaja 9 te
    Mentioned
    0 Post(s)

    Standart Cevap: Şirket-i Hayriye Hakkında

    Şirket-i Hayri için hazırlanan belgesel tadında bir slayt.

    Alperen GÖKTAŞ
    -ANKARA-


    Devam Eden Modeller
    Yok öyle bişi

  9. #9
    Forum Üyesi mecal - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
    Üyelik tarihi
    19.01.2013
    Mesajlar
    174
    Konular
    15
    Etti
    1
    0 mesaja 0 te
    Mentioned
    0 Post(s)

    Standart Cevap: Şirket-i Hayriye Hakkında

    Bu gemilerin kaydını bulamadım, şehir hatları sayfasında da yok. Acaba isim değişikliğimi oldu?
    Eklenen Resimler Eklenen Resimler  
    Başlayıp bitirmediği : Yok

    Hamdi Altunkum
    Üsküdar 1952

  10. #10
    Forum Üyesi Serhat Küçüközler - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
    Üyelik tarihi
    22.04.2015
    Yaş
    38
    Mesajlar
    41
    Konular
    5
    Etti
    0
    0 mesaja 0 te
    Mentioned
    0 Post(s)

    Standart Cevap: Şirket-i Hayriye Hakkında

    Alıntı mecal Nickli Üyeden Alıntı Mesajı göster
    Bu gemilerin kaydını bulamadım, şehir hatları sayfasında da yok. Acaba isim değişikliğimi oldu?
    Üstadım bu iki kardeş ve öncesinde yapılan üç kardeş (Moda, Kadıköy, Burgaz) Şirket-i Hayriye filosunda olan vapurlar değil. O sebeple bulamamışsınızdır...

Konu Bilgileri

Bu Konuya Gözatan Kullanıcılar

Şu anda 1 kullanıcı bu konuyu görüntülüyor. (0 kayıtlı ve 1 misafir)

Bu Konu için Etiketler

Yetkileriniz

  • Konu Acma Yetkiniz Yok
  • Cevap Yazma Yetkiniz Yok
  • Eklenti Yükleme Yetkiniz Yok
  • Mesajınızı Değiştirme Yetkiniz Yok
  •