facebook twitter youtube kanal?m?za abone oldunuz mu ?



Toplam 2 adet sonuctan sayfa basi 1 ile 2 arasi kadar sonuc gösteriliyor

Konu: Termaform Model Çıkarma

  1. #1
    Moderatör Kutay KARA - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
    Üyelik tarihi
    10.12.2013
    Yaş
    36
    Mesajlar
    1.388
    Konular
    148
    Etti
    6
    12 mesaja 16 te
    Mentioned
    0 Post(s)

    Standart Termaform Model Çıkarma

    Özellikle ambalaj ve reklamcılık sektörlerinde kullanılan terma-form yani ısı ile şekillendirme yöntemi çok uzun yıllardır modelciliğin çeşitli dallarında da kullanılmaktadır. İmalat şekli oldukça basit ve ucuz olmakla birlikte özellikle bu yöntemle üretilmiş "vakuform" olarak adlandırılan, amiyane tabirle "yoğurt kabından" denilen modelleri toparlayıp eli yüzü düzgün modeller haline getirmek için ise bir kamyon vakum yoğurdu yemek gereklidir .
    Terma-form yöntemi ile hazırlanmış 1/72 ölçek bir P-40M modeli.
    Neyse konuyu fazla bulandırmadan esas meseleye yani gerektiğinde kullanabileceğimiz basit bir düzenek hazırlamayı ve ısı ile şekillendirme tekniğini anlatmaya başlayalım...
    Bu tekniği çok kaba şekilde, ısı ile yumuşatılan plastiğin sert bir kalıbın formunu alarak soğuması sonucu elde edilen malzeme olarak tanımlayabiliriz. Modelcilikte özellikle kanopi gibi şeffaf parçaların yapımında kullanımı yaygındır. Ben de bu şekildeki ihtiyaçları görecek basit bir düzenek yapmaya karar verdim. Çünkü ne zaman lazım olacağı hiç belli olmaz bu basit alet ve işlem sayesinde bazen modelleri yarım kalmaktan kurtarmış oluyorum (MS-406 'da olduğu gibi) .
    Basit vakum düzeneği için gerekli birinci malzeme bir kutudur. Bu kutu hava geçirmeyecek, ısı ve basınca dayanıklı olmalıdır . Bu kutuyu kendiniz yapabilirsiniz veya benim gibi büyük yapı marketlerden birine giderek bu işe uygun bir şeyler ararsınız. Elektrik bölümünde bu işe uygun olur dediğim sağlam kapaklı bir plastik kutu alırken gözüm MDF'den yapılma sürgülü kapaklı CD kutusuna takıldı . İstediğim ölçülerden biraz büyücek bir şey olmasına rağmen fazla mal göz çıkarmaz mantığı ile kutuyu aldım. Kutu boyutu büyüdükçe kullanılan plastik malzeme ve gerekli vakum gücü de artış gösteriyor. Vakum için daha farklı sistemler kurmaya gerek kalmasın diyorsanız ve büyük boy parçalar yapmayacaksanız (1/10 R/C araba üstü gibi) ölçülerinizi küçük tutmanızı öneririm.
    Kutunun sürgülü kapağını beyaz tutkalla yapıştırınca tamamen kapalı ve sağlam bir kutu haline geldi. Kutunun alt yüzeyi ki artık vakum kutusunun üst yüzeyi oluyor, eşit aralıklarla 2mm delikler açtım Bu deliklerin çapı ve sıklığı kutunun büyüklüğü ve elektrik süpürgenizin gücü ile orantılı bir iş. Uzun formüllere ve hesaplara girmeden kısa tavsiye öncelikle az ve ince delikler açın. Gerekli olduğunda sayı ve çaplar büyütülebilir. Üst tabla bittikten sonra kutunun bir yanına elektrik süpürgesinin hortumu sıkı sıkıya girecek çapta bir delik açtım.
    Kutuya yapılacak bütün işlem bundan ibaret. Sıra geldi plastik malzemeyi tutacak çerçeveyi yapmaya. Çerçeve kutuyu içine tam olarak geçecek şekilde ayarlamak gerekiyor. Çerçeve ısıya dayanıklı bir malzemeden olmalıdır. Gürgen gibi sert ağaç veya metal bir çerçeve yapılabilir. Çerçeve iki parçadan oluşur , bir tarafı menteşelidir. Bu iki parça arasına ısıtılıp şekil verilecek plastik levha konulur ve kaymaması için iyice sıkıştırılır. Sıkıştırma işi için minik işkenceler veya zımba kullanılabilir.
    Şimdi de biraz kalıbı çıkarılacak malzemeden söz edelim. Aklımıza gelebilecek pek çok malzemenin terma-form yolu ile kopyası çıkarılabilir. Burada dikkat edilecek nokta plastik levha formu alıp sertleştikten sonra kalıptan kolaylıkla ayrılabilmelidir.
    Kalıpçılıkta "balkon altı" veya "ters açı" denilen ve plastiğin kalıptan normal şartlarda çıkmasını engelleyecek çıkıntıların olmamasına dikkat edilmelidir. Model üstünde bu tarzda yerler varsa iki şey olur : Ya yumuşak plastik modelin her yerini sarar ve sertleşir ya da tam sarma oluşmadan tamamı kullanılmayacak bir şekilde sertleşir. Her iki halde de ya plastik parça kesilerek kalıp kurtarılır veya kalıp feda edilir, kırılır plastik model elde edilir. Bu tarz durumlardan kaçınmak için böyle özellikteki parçaları mümkün olduğunca ayrı ayrı üretmek daha doğru olur.

    Kalıp modeli genellikle sert ağaç malzemeden yapılır. Bunun haricinde metal veya alçı ile yapılan modeller de kullanılır. Direk ısı gördüğünden plastik türevi malzemelerden yapılan modeller üzerine terma-form uygulaması yapmak risklidir, bu modeli eritip şeklini bozabilir. Bu tarz malzemelerden alçı kopya çıkarıp çalışmak daha doğru olur.
    Kalıp modelini hazırlarken altına mutlaka bir destek parçası ilave edilmelidir. Bu parça kullanılan plastik levhanın kalınlığına göre 5-10 mm arasında bir fazlalık yapmalıdır. Böylece plastik levhanın kıvrım yerleri modelin gerekli hatlarının dışına taşınarak sağlam kopya elde etmemizi sağlar. Modelleri hazırlarken mutlaka kullanılacak plastik levhanın da et kalınlığını hesaba katmayı unutmayın. Bire bir ölçülerde yapılmış kalıp model üzerinden alınan ürün plastik levha kalınlığının iki katı kadar büyük çıkacaktır.
    Kalıp modeli üzerindeki her detay plastik ürüne de kopyalanır. Model üzerindeki en küçük bir pürüz veya çizik hatta kaza ile düşen bir kıl bile üründe etki eder. Bu nedenle esas modelin çok muntazam ve temiz olmasına dikkat edilmelidir. Üzerine sürülecek boya,astar gibi malzemelerin ısı ile plastiğe yapışmayacak türde olması gerekir.
    Bu kadar malumatfuruşluktan sonra biraz da uygulama yapalım...

    Çerçeve ölçülerinde kestiğim 1mm kalınlığındaki polystren levhayı çerçevenin bir kanadına tel zımba ile sabitledim . Isınan levha ortaya doğru büzüştüğünden kenarlarda açıklık kalması halinde vakum işlemi doğru düzgün yapılamıyor. İşlem sonuna kadar kenarların mutlaka çerçeveye gerili olması lazım.
    Konu mankeni kalıp modelimiz radyo kontrollü bir Piper J-3 için hazırladığım motor kaportası olacak. Balsa ağacından yaptığım modelin altında 6mm'lik bir destek payı var. Çift taraflı bant yardımıyla vakum kutusunun tam ortasına yerleştirip sabitledim. Elektrik süpürgesinin hortumu da yuvasına sıkı bir şekilde geçti ve kullanıma hazır bekliyor...
    Çerçeve üzerinde gerili plastiği ısıtmak için en ideal ısı kaynağı küçük elektrik ocağıdır. Eğer çerçeveniz çok büyük değil ise o zaman çok sıcak hava üfleyen fan makinesi de ( hani şu saç kurutma makinesine benzeyen ) kullanabilirsiniz. Burada önemli olan plastiğin her yerinin aynı derecede ve iyi ısınması. Bizim kullandığımız plastikler ortalama 180-200 ˚C gibi bir değerde erimeye başlıyor. Ev tipi bir ortamda bu rakamlarla boğuşmak yerine en güzel yöntem deneme yanılma ve gözle tespit sistemi kullanmak. Plastik levha ısı kaynağı üzerinde beklerken ortadan yanlara doğru çökmeye başlar. Tıpkı yufka gibi giderek yumuşak bir hal alır. Burada dikkat edilecek nokta ısının belli bir noktada odaklanıp o kısmı yakmamasıdır. Mümkünse çerçeveyi ısı üzerinde devamlı dolaştırarak her tarafın eşit oranda ısınmasını sağlayın. Kullanılan plastik malzeme türü bazen ısıya aşırı duyarlı olduğu için kolayca kavrulup kararıverir. En ideal şekliyle plastiği yavaş yavaş ısıtarak en ideal vakum anını gözlemlemektir. Isı kaynağınız ocak veya mum alevi gibi is çıkaran bir kaynak ise malzemeyi kirletip çok daha hızlı bozabilir (özellikle şeffaf parça yaparken dikkat).
    Plastik tamamen yumuşayıp çerçeveden aşağıya doğru sarktığını gördüğüm anda elektrik süpürgesini çalıştırarak çerçeveyi kutuya geçirmeye başladım. Çerçeve kutuya tam oturduğu için dışarıdan hava akışını kestiği anda oluşan basınç ile yumuşayan plastik ahşap kalıbın üzerine sarıverdi. Bu işlemi oldukça seri yapmak gerekiyor çünkü plastiğin sarma ısısı çok çabuk düşüyor . Şansınız varsa malzemeyi bozmadan tekrar deneyebilirsiniz. Fotoğrafları çeken asistanım henüz yedi yaşında olduğundan aradaki birkaç aşamayı tam olarak görüntüleyemedik, kusura bakmayın.
    İkinci denememde (birincisi tam ısınmadan yapılmıştı) istediğim kopyayı yaptım. Bir süre plastiğin tamamen soğuyup sertleşmesini bekledikten sonra elektrik süpürgesini kapatıp (malzemeyi daha kolay çıkarabilmek için) çerçeveyi kutu üzerinden aldım.
    İmal ettiğim motor kaportası 1mm'lik plastik malzemeden yaklaşık 7 cm yükseklikte çıktı. Bu arada malzeme bazı yerlerde geneline göre biraz inceldiği için içeriden takviye yapmam gerekti. Modelin büyüklüğüne göre malzemenin de kalınlaşması gerekiyor yoksa yumurta kabuğu gibi ince ve kırılgan çıkabiliyor.
    İyi modeller
    Özkan Türker © 2007



  2. #2
    Moderatör Kutay KARA - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
    Üyelik tarihi
    10.12.2013
    Yaş
    36
    Mesajlar
    1.388
    Konular
    148
    Etti
    6
    12 mesaja 16 te
    Mentioned
    0 Post(s)

    Standart Cevap: Termaform Model Çıkarma

    Alıntı Erkut YALMANYALGIN Nickli Üyeden Alıntı Mesajı göster
    Kutay bey paylaşımlarınızın hepsi birbirinden güzel ama hepsini birden yayınladığınızdan fazla yorum ve tartışma yapamıyoruz,bence tek tek ele alalım,enine boyuna inceleyelim derim.
    İkinci olarak fazla okuma alışkanlığımız olan bir millet değiliz sanırım.Ben şahsen hepsini incelemek istiyorum ama hepsini birden okuyunca kafam karışıyor Bir açıdan da tek tek yayınlarsanız sırada ne var diye bir merakımız oluşacakdır ve konuşma katılımı artacaktır kanaatindeyim...Bunlar tamamen bana ait düşüncelerimdir...Kolay gelsin,elinize sağlık...
    Erkut bey,

    Düşüncenizde sonuna kadar haklısınız. Ama kısıtlı zamanlar diliminde maksimum verimlilik için uğraşıyorum

    Sonuçta tüm alıntı yaptığımız yerlerden izinler almışken tek celsede hepsini hallediyorum. Ama sizin dediğiniz gibi yorumlanması incelenmesi malesef olmuyor Beğeni bile almıyor :P

    Aslında şu şekilde hedef olarak modelcilik konusunda bilgi merkezi olmak yolunda ilerlemeye çalışıyoruz. Bu bakımdan sitede eksik bulduğumuz konuları belirleyip eksikleri giderilmesi, konuyla ilgili arama yaptıkta her konuyla ilgili sorularınıza cevap bulabilmeniz için çabam ve çabamız

    Düşüncenize sonuna kadar katılsam da gün aşırı koyma gibi bir program yapamadım mazur görün bu seferlik yığılma olsun ama püf nokta olması adına Tüm Plastik model bölümüne sabitledim konuları.. O kadar yararlı bilgiler edineceksiniz ki bir bakmışsınız plastic model almışsınız

Konu Bilgileri

Bu Konuya Gözatan Kullanıcılar

Şu anda 1 kullanıcı bu konuyu görüntülüyor. (0 kayıtlı ve 1 misafir)

Bu Konu için Etiketler

Yetkileriniz

  • Konu Acma Yetkiniz Yok
  • Cevap Yazma Yetkiniz Yok
  • Eklenti Yükleme Yetkiniz Yok
  • Mesajınızı Değiştirme Yetkiniz Yok
  •