facebook twitter youtube kanal?m?za abone oldunuz mu ?



Toplam 1 adet sonuctan sayfa basi 1 ile 1 arasi kadar sonuc gösteriliyor

Konu: Kaybolan İstanbul Kayıkları OSMANLI PAZAR KAYIĞI

  1. #1
    Forum Üyesi Polimetius - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
    Üyelik tarihi
    06.05.2008
    Mesajlar
    90
    Konular
    43
    Etti
    0
    1 mesaja 1 te
    Mentioned
    0 Post(s)

    Standart Kaybolan İstanbul Kayıkları OSMANLI PAZAR KAYIĞI


    İlk Toplu Taşıma Vasıtası: PAZAR KAYIKLARI
    Şirket-i Hayriye?nin teşekkülünden önce, yani 1854 senesinden evvel Boğaziçi
    köy ve semtlerindeki halkın Suriçi (Eminönü) ile ulaşımını temin eden bugünün
    halk otobüsü veya dolmuşu olarak adlandırabildiğimiz deniz ulaşım vasıtasına
    sade halkın rağbet etmesinden dolayı Pazar kayığı denmekteydi. Pazar kayığı;
    hali vakti yerinde olmayan orta ve altı gelir seviyesinde olan halkın rağbet
    ettiği ulaşım vasıtasıdır. Pazar kayıkları, Rumeli tarafında; Sarıyer, Büyükdere,
    Yeniköy, Rumelihisarı ve Arnavutköy; Anadolu sahilinde Beykoz, Kanlıca,
    Anadoluhisarı ve Kandilli semtlerinden Eminönü İskelesine eşya ve yolcu nakli
    için kullanılmaktaydı. Bu kayıkların içinde kazançları en fazla olanlar Sarıyer,
    Beykoz, Yeniköy, Tarabya ve Kanlıca Pazar kayıkları oluyordu. Bu dört köyün Pazar
    kayıklarına hamlacı esnafı tarafından gösterilen rağbetin sebebi, bunların İstanbul?a
    inerken yükleri bulunduğu gibi dönüşlerinde de yüklerinin olmasından kaynaklanmaktadır.
    Sarıyer Pazar kayığı tuzlu balık fıçıları, Beykoz kayığı sepetçi çubuğu ve Sırmakeş Suyu,
    Yeniköy kayığı balık, Kanlıca kayığı ise Göztepe menba suları fıçılarını taşımaktan
    dolayı itibarlı ve kazançlı hatlardı. Pazar kayıkları altı hamlacı ve bir reis
    tarafından idare edilmekteydi. Bu kayıklar, 13 metre uzunluğunda ve 2,5 metre
    genişliğinde şekl-i mahsusta inşa edilmiş güzel bir nakil vasıtasıdır.En uzun küreği
    olan ?baş? ve ?şaşırtma? tabir olunanlardır ki, uzunlukları 6,5 metre ve ağırlıkları
    80kilodur. Pazar kayığı kendine özgü yapısı olan, öbür kayık türlerinden kolayca
    ayrılabilen, bağımsız bir teknedir. Ayrılığının en belirgin yanı, koca gövdesidir.
    Bunların en belirgin özelliği toplu taşıma vasıtası olmasıdır.Pazar kayığı hamlacılığının en
    meşakketli işlerden olduğu söylenebilir. Hatta kayıkçı esnafının içlerindeki
    en zor görevin Pazar kayığı hamlacılığı olduğunu söylemek abartılı olmaz.
    Yazın sıcağında, kışın soğuk ve yağış- fırtınalı günlerinde koca Pazar kayığını
    akıntılara ve şiddetli rüzgarlara karşı getirip götürmekteki zorluk tasavvur
    edilirse, bu uğurda çekilen zorluk anlaşılabilir.Pazar kayıkları 50-60 kişi
    kaldırabilir, üç veya dört çifte kürekli olurdu. Her kürekte bir kişi olur ve
    bunlar kürekleri ayakta çekerlerdi. Pazar kayıklarına sepet, küfe, hurç, anbar
    ve sandık cinsi eşyalarda yüklenirdi. Yolcuların bir kısmı bunların üzerine
    çıkarak otururlardı. Yüklerden arta kalan yerlere kilimler serilir, onun üstüne
    oturulurdu. Pazar kayıklarında birer su testisi ve maşraba bulundurulması
    adetti. Pazar kayıkları çoğunlukla Boğaziçi?nde işleyen vakıflara ait kayıklardır.
    Bunların Haliç?te dahi işletildiği olmuştur. Boğaziçi?nde karşıdan karşıya geçmek
    ve bir semtten öbür semte gitmek için bir iskeleye bağlı olarak çalışırlardı. Para
    kazanmak gayesi ile muhtelif kimseler Pazar kayığı işlettiği gibi hayır sever şahıslarda
    işletir; elde edilen hasılatı cami, mektep vb. yerlere vakfederlerdi. Pazar kayığı
    işletmek karlı bir iş olmasından dolayı bazı kimselerin iştahını kabartırdı.
    Bazı kimseler Pazar kayıklarını cami ve mekteplere vakfederek buraların temel
    ihtiyaçları elde edilen gelirle sağlanıyordu.Pazar kayıkları İstanbul halkının
    mekanlar arası ulaşım ihtiyacının karşılanmasında çok büyük ehemmiyeti olan bir
    vasıtadır. Pazar kayıkları diğer kayık türlerinden daha güvenli yolcu taşımaktadır.
    Kalıbının büyük ve ağır olması dolayısı ile rüzgarlı ve dalgalı zamanlarda da
    kullanılabiliyordu. Boğaziçi?nin yukarı kesimlerinde ki mahallelerde oturan halk
    genellikle Pazar kayıklarını tercih etmekteydi. 1761 tarihli bir belgede Arnavutköy
    ve Kuruçeşme halkı her gün İstanbul?a gidip gelmek için Pazar kayığı yapımına izin
    verilmesi için Galata kadısına müracaat ediyorlar ve kayık yapımı izni alıyorlar.
    Kuruçeşme ve Arnavutköy halkının İstanbul?a her gün gidip gelmesi,dönüşte ihtiyaçları
    olan eşyanın taşınması bu Pazar kayığı sayesinde gerçekleşiyor. Pazar kayıklarına yelken
    takmak yasaktı. Rüzgarlı havalarda yelkenli kayıklar büyük tehlike atlatıyordu.
    Kayıklara alınacak adam sayısı da kayığın büyüklüğüne göre değişiyordu. Pazar kayıkları;
    İstanbul?un ilk toplu taşıma vasıtaları olarak tarihteki yerlerini almıştır.
    Pazar kayiklarinin boylari tasidiklari kurek sayilarina gore degisIklik gosterir.
    Par Le Vice - Amiral Paris koleksiyonunda bulunan, 1855 yilinda cizilen, uc cifte
    kurekli Pazar kayigi planinin boyu 14,66 m, eni 2,53 m, derinligi ise 1,11 m olarak
    verilmistir. Fars tahtalari ile ana omurga arasinda kalan 50 cm bolum yuk ve esya koymak
    icin yapilmisti.


    Eklenen Resimlerin Önizlemeleri Eklenen Resimlerin Önizlemeleri Kaybolan İstanbul Kayıkları OSMANLI PAZAR KAYIĞI-sdc12726-medium-.jpg   Kaybolan İstanbul Kayıkları OSMANLI PAZAR KAYIĞI-sdc12731-medium-.jpg   Kaybolan İstanbul Kayıkları OSMANLI PAZAR KAYIĞI-sdc12732-medium-.jpg   Kaybolan İstanbul Kayıkları OSMANLI PAZAR KAYIĞI-sdc12739-medium-.jpg   Kaybolan İstanbul Kayıkları OSMANLI PAZAR KAYIĞI-sdc12747-medium-.jpg  

    Kaybolan İstanbul Kayıkları OSMANLI PAZAR KAYIĞI-sdc12749-medium-.jpg   Kaybolan İstanbul Kayıkları OSMANLI PAZAR KAYIĞI-sdc12749-medium-.jpg   Kaybolan İstanbul Kayıkları OSMANLI PAZAR KAYIĞI-sdc12764-medium-.jpg   Kaybolan İstanbul Kayıkları OSMANLI PAZAR KAYIĞI-sdc12770-medium-.jpg  
    Ali Rıza ÖNCÜL.<br /> İZMİR-1954

Konu Bilgileri

Bu Konuya Gözatan Kullanıcılar

Şu anda 1 kullanıcı bu konuyu görüntülüyor. (0 kayıtlı ve 1 misafir)

Bu Konu için Etiketler

Yetkileriniz

  • Konu Acma Yetkiniz Yok
  • Cevap Yazma Yetkiniz Yok
  • Eklenti Yükleme Yetkiniz Yok
  • Mesajınızı Değiştirme Yetkiniz Yok
  •