facebook twitter youtube kanal?m?za abone oldunuz mu ?



Toplam 5 adet sonuctan sayfa basi 1 ile 5 arasi kadar sonuc gösteriliyor

Konu: Modelcilik Tarihine bir bakış.

  1. #1
    Forum Üyesi Kudret Kaptan - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
    Üyelik tarihi
    19.05.2008
    Yaş
    52
    Mesajlar
    1.336
    Konular
    48
    Etti
    0
    9 mesaja 13 te
    Mentioned
    0 Post(s)

    Standart Modelcilik Tarihine bir bakış.

    Yıllar önce derlediğim bir yazımı paylaşayım.


    MODELCİLİK TARİHİNE BİR BAKIŞ
    Modelciliğin geçmişi, tarih öncesi çağlara dayanmaktadır. Özellikle Ortadoğu’da yapılan arkeolojik kazılar, birçok antik maketin bulunmasını sağlamıştır. Antik modellerin kapsadığı konular, tanrılara sunulmak üzere hazırlanmış, insan, hayvan, ev maketlerinden, tekne modellerine kadar oldukça geniş bir yelpaze oluşturur. Tekne modellerinden, bulunmuş en eski örnek, nehir teknesi maketleridir.
    Bu ilk modeller topraktan işlenerek yapılmışlarsa da sıkça taş, gümüş ve hatta altının da kullanıldığı görülmüştür. Ahşap malzemelerin ise o yıllarda nadiren kullanıldıkları dikkati çekmiştir. Pek çok örneğin, bir geminin minyatür kopyası olmaktan çok uzak, sadece fikri yansıtan basit çalışmalar olduğu da bilinmektedir.

    Bulunmuş en eski tekne modeli M.Ö. 4000-5000 yıllarında yapılmıştır. Bu model, Bağdat’ın 320km Güneydoğu’sunda bulunan, bugünkü adıyla Ebu-Şeh-Reyn, Eridu antik şehrinde ele geçmiştir. M.Ö. 3500’e ait başka bir örnek ise Fara’da bulunmuştur. Bugünkü anlamıyla gemi modelciliğinin başlaması ise M.Ö 2000 yıllarına, eski Mısır’a uzanır. M.Ö. 2. Bin yılda ölen Mısır firavunu Meket-Re’nin mezarında çıkan sayısız gemi modeli ve figürler, detaylara özen ve modellerin kalitesi bakımından, hayranlık verici derecede güzeldir. Nil nehri boyunca cenazenin taşınmasını canlandıran bu nehir sahnesi, bilinen en eski diorama dır. İlk gemi maketi örnekleri, dekoratif talepleri ya da gemi sahiplerinin gösteriş meraklarını karşılama amaçlı modeller değil, daha ziyade, tapınma amaçlı yapılmış modellerdi. Tutankamon’un mezarında tanrıların gemilerinden kendi kraliyet gemisine kadar bir düzineden fazla iyi durumda gemi modeli bulunması bu duruma iyi bir örnektir. 1000 yıl kadar tapınma amaçlı model yapımı devam etmiş olsa da, bu uğraş M.S. 15yy’a kadar neredeyse unutulmuştur. 15.yy.dan günümüze kadar ise gemi modelciliği tekrar canlanmış, tapınma amaçlı modelcilik yerini dekoratif ya da gerçeğinin küçültülmüş bir kopyasını üretme amaçlı model yapımına bırakmıştır. Günümüzde gemi modelciliğiyle uğraşanların sayısının tüm dünyada birkaç milyonu aştığı bilinmektedir.

    Kara araçlarını kapsayan en eski model-maket örneklerinden önemli bir miktar, Sümer şehri olan Ur'da bulunmuştur. M.Ö. 2800 olarak tarihlendirilen bu örnekler, kilden yapılmış at arabalarını ve savaşçıları kapsar. Yine Eski Mısır’da 11. hanedanın dönemine rastlayan bir prens mezarında bulunmuş olan, tahta plakalar üzerine monteli, kıyafetleri ve silahlarıyla yapılmış minyatür okçu-mızrakçı taburu dikkat çekmektedir. Görünüşe göre antik-Yunan medeniyeti öncesinde dahi minyatürler, hem süs eşyası hem de oyuncak olarak bulunuyordu. 1974'de Çin'de Sarı Irmak vadisindeki, Li tepesinde bulunan, imparator Shih Huang Ti'nin mezarındaki 6000'den fazla topraktan yapılmış asker figürü 1:1 modelcilikte en eski ve büyük koleksiyon olarak kabul edilir. Mezarın koruyucusu olan bu askerlerin hiç birinin birbirine benzememesi dikkat çekicidir. Antik Yunan'da ise çok popüler olan Truva atı modeli, ve minyatür askerlerle oynanan bir oyundan bahsedilen oldukça çok miktarda klasik yazı mevcuttur.

    M.S. 3.y.y.'da ise karşımıza Roma imparatorluğunun bir çok farklı yerinde rastlanan oyuncak kurşun askerler çıkar. Bunlar iki boyutlu kabartma şeklinde dökülmüş minyatürlerdir. Popülerlikleri, tüm imparatorluğun farklı yerlerinde bulunmalarıyla anlaşılmıştır. Ortaçağ'dan itibaren fildişi, metal, ahşap malzeme kullanılarak yapılmış bol miktarda asker-figür modeline rastlanır. Bu tip modellerin her ne kadar detayları bugünkü kalıp teknolojisiyle kıyaslanamayacak kadar hafif kalsa da, bazı tarihi incelikleri gün ışığına çıkarmaları açısından mühimdir. Bir örnek vermek gerekirse, 13.yy.dan kalma bir atlı şövalye modelinde "aillettes" (eyyet) adı verilen, boyun-ense korumak için takılan zırh plakaları görülür. Ancak aynı modelde hiçbir kaynakta rastlanmayan bir başka özellik daha vardır. Aynı plaka zırhların, şövalye'nin çenesinden aşağı doğru da takılı olduğu gözlemlenir.

    14.yy. eserlerinden belki de en meşhuru, halen New York Metropoliten müzesinde bulunan gümüş Aziz George modelidir. İnanılmaz detaylı olan bu model, popüler şövalyelik ruhunun en iyi betimlendiği eser olarak kabul edilir. Tarih boyunca yapılmış modellerin birçoğu, zamana yenik düşmüş olsa da, kıymetli metallerden yapılanların bir çokları günümüze kadar gelmiştir. Rönesans döneminin minyatürdeki en meşhur ismi, Benvenuto Cellini, aslen bir gümüş ustasıydı. Minyatür sanatının Michelangelo’su olarak görülen ustanın eserleri genelde asker figürlerinden oluşur. Bir insan hareketini en iyi betimleyen modelci olarak kabul edilirdi.

    17.yy.da model asker figürlerinin en meşhur olduğu bir başka yer ise Doğu Avrupa’daki Avusturya ve Alman prenslikleriydi. Özellikle ahşap işçiliğinin oldukça yüksek kaliteye sahip olması, ahşap asker modellerinin bu bölgede çoğalmasına neden oldu. 1670 civarında Bavaria seçici prensi (Kurfürst), dönemin en meşhur koleksiyonuna sahipti. Ancak bu koleksiyonun pek az parçası günümüze ulaşmıştır. Aslen bölgenin model asker geçmişi Büyük Frederik dönemine kadar uzanır. 1700’lerin ortasından itibaren, üzerinde en çok uzmanlaştıkları model-minyatür asker tipi, daha sonradan gelenekselleşen, metal döküm, iki boyutlu, yassı minyatürlerdir. Yüzeyleri oldukça detaylı, bu döküm askerler ilk kez 1775’de Johann Gottfried Hilpert tarafından Nürnberg’de teneke olarak dökülmüştü. Bu ilk örneğin konusu Büyük Frederik’in ordusuydu. Bu yassı asker figürlerinin detayları üzerine işlenmesine rağmen, tüm gerçekçilikleri boyandıktan sonra ortaya çıkıyordu. Aslen oyuncak olarak ortaya çıkmalarına rağmen, yassı asker koleksiyonculuğu oldukça yaygınlaştı. Seri üretimin olmadığı bu dönemde, çoğu koleksiyoncu bu yassı askerleri boyasız satın alıp, kendileri boyuyorlardı. Bu tür modellerin en geniş koleksiyonu, halen Almanya’da, Kulmbach, Plassenburg şatosu içindeki Deutsches Zinnfigurenmuseum’da görülebilir. 100.000’den fazla asker modeli mevcuttur.

    18.yy.a kadar çoğu model yapımcısı sadece çağdaşı olduğu askerleri ve figürleri eserlerine yansıtmıştır. Dolayısıyla, 18.yy öncesi modeller, tarihi açıdan, oldukça sağlam görsel kaynak oluşturur. Fransa kralı 13. Louis’e, henüz veliahtken, annesi Marie de Medici tarafından gümüş bir minyatür ordu hediye edilmiştir. Bu hediyenin büyüsüne kapılan veliaht prens, kendi askerlerini gümüşten dökmeye başlamıştır. Kayıtlara geçtiği kadarıyla, döküm yaptığı askerlerin boyları 70mm’dir ve ayaklarının altında levha değil, sivri birer çubuk bulunur. Ayrıca, ateşlenebilen minyatür topları olan, veliaht 13. Louis, minyatür savaş oyunları düzenler. Daha sonra, bu minyatür ordu, veliahttan veliaht’a geçen bir mirasa dönüşür. Mirasın intikal ettiği her veliaht koleksiyonu biraz daha genişletip, geliştirir. Taa ki, model askerleri, masa altına kurulan mekanizmalarla uzaktan idare edilen oldukça karmaşık bir sistem halini alana dek. Bugün bu koleksiyon yoktur. Çünkü, Fransa mali sıkıntıya düştüğünde, minyatür askerler de gerçek ordunun ihtiyaçları sebebiyle eritilmiştir.
    19.yy.a gelindiğinde Fransız, Lucotte, Mignot, Alman, Allgeyer ve Heyde ve İngiliz William Britain gibi üreticiler ortaya çıkmış ve model üretimini sanayi çağının imkanlarıyla birleştirmişlerdir. Seri üretim modeller sadece çocukları değil koleksiyoncuların da tutkusu halini almıştır.

    20.yy.ın ilk yarısında yaşanan iki büyük savaş, özellikle askeri modelciliğe çok büyük bir talebin doğmasına neden olmuştur. Ayrıca 20. yy.da uçağın icadı, eğitim ve şehirleşmenin daha da büyük bir hızla artması, minyatür-model-maket hobisini icra edecek büyük kitlelerin ortaya çıkmasına neden oldu. Daha önceleri sadece koleksiyoncu bir elite hitap ederken, artık modelcilik-maketçilik çok daha büyük kitleleri cezp etmeye başladı. Her sanayi dalında olduğu gibi modelcilik de de, talep arza neden oldu. 1930’larda önce Avrupa’da başlayan model-maket endüstrisi, İkinci Dünya Savaşı’nda sonra Amerika’da da ortaya çıktı. Ardında 1960’ların sonunda Japonya’nın da bu sahnede boy göstermesi ve hızlanan küreselleşmeyle, 21.yy.da, çoğu Avrupa ve Amerikan model firması kapanıp, ayakta kalanlar, fabrikalarını ve kalıplarını uzak doğuya taşımak zorunda kaldılar.
    ÜLKEMİZDE MODELCİLİK
    Cumhuriyet'in kuruluşunun hemen ardından pek çok konuda olduğu gibi havacılık alanında da gereken atılımlar yapılmış Türk Hava Kurumu ve Türk kuşu’nun kurulmasına müteakip Rusya'ya planör, paraşüt ve model uçak eğitimi için öğretmen adayları da yollanmıştı. Model uçak eğitimi için yollanan bu öğretmen adaylarından olan Vahram Yalçınkanat (soyadı Atatürk tarafından verilmiştir) daha sonraki yıllarda Taksim'de bir model satış dükkanı açarak belki de Türkiye'nin ilk model dükkanını da açmış oldu. Hakkında çok fazla bilgimiz yok.Ancak kimi kolleksiyonerlerin elinde bulunan bu firmaya ait katalogların tarihi 1938.
    Ülkemizde ise modelciliğin üretici firmalar açısından geçmişi 1960’larda kurulan Jet Model ile başladı. Jet Model, balsa uçak modelleri, plastik otomobil, tekne ve deniz altılarıyla dinamik modelcilik alanında oldukça uzun süre faaliyet gösterdi.
    Diğer yandan, “Türkiye’de gemi modelciliğinin eski bir geçmişi vardır. Gerek tersanelerde inşa edilen gemilerin küçük birer benzerlerinin oluşması için yapılan çalışmalar gerekse bu konuya meraklı diğer kişilerin uğraşı, modelcilik alanında bugünlere gelinmesinde önemli aşamalar oluşturmuştur
    Önceleri Türk Donanma Vakfı önderliğinde açılan sergilerde adını duyurmaya başlayan bu uğraş 1977 yılında, bu sergiler sırasında tanışan modelcilerin bir araya gelmesiyle dernek halini almış ve “Gemi Modelcileri Derneği” kurulmuştur. İlk kez İstanbul’da ve 1977 yılında kurulan bu dernek sayesinde kamuoyunda hızla bu uğraşa doğru bir eğilim başlamış, gerek radyo-televizyon gerekse yazılı basın kanalı ile yapılan yapılan yayınlar modelciliğe ilgiyi hızla arttırmıştır. Kurulduğu günden beri modelci arkadaşlara bir şeyler verme uğraşı içinde olan dernek ve üyesi arkadaşlar hem malzeme hem plan için gerekli her türlü çalışmayı yapmışlar, zaman zaman tüm modelcilere faydalı olacak bazı bültenler hazırlayıp yollamışlardır.
    Bütün kişi ve kurumların her zaman yanında olan, Gemi Modelcileri ve Gemi Severler Derneği, yıllar içinde düzenlediği bir çok sergi ve yarışmalar ile gerek ülkemizde, gerek se Yurtdışında Gemi Modelciliğini başarı ile tanıtmıştır.


    Kudret ALTINKESER<br />1966 İstanbul

  2. #2
    Forum Üyesi Ömer Tomruk - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
    Üyelik tarihi
    13.12.2010
    Yaş
    48
    Mesajlar
    1.094
    Konular
    55
    Etti
    10
    3 mesaja 3 te
    Mentioned
    0 Post(s)

    Standart

    evet usta buna ihtiyaç vardı... Teşekkürler
    Mail & Msn : [email protected]
    Yapımı Devam Eden Modeller ;
    AnteoRC
    U.S.S. Constitution

  3. #3
    Forum Üyesi Aykut ANŞİN - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
    Üyelik tarihi
    02.01.2010
    Yaş
    51
    Mesajlar
    1.172
    Konular
    67
    Etti
    0
    0 mesaja 0 te
    Mentioned
    0 Post(s)

    Standart

    Bu kadar eskiye dayandığını tahmin etmemiştim. Bilgi paylaşımı için teşekkürler
    Aykut Anşin
    Mail : [email protected]
    Yapımı Biten
    * Albatros
    * 1/48 - H.M.S. Triton
    Yapımı devam eden
    * chaloupe-armee
    Planlanan
    Şuan yok

  4. #4
    Forum Üyesi Servet Öztan - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
    Üyelik tarihi
    27.01.2010
    Yaş
    60
    Mesajlar
    1.016
    Konular
    60
    Etti
    1
    6 mesaja 6 te
    Mentioned
    0 Post(s)

    Standart

    Üşenmediniz oturup uzun uzun yazıp bizi bilgilendirdiniz.Çok teşekkür ederim.

  5. #5
    Forum Üyesi Cem EREN - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
    Üyelik tarihi
    02.05.2012
    Yaş
    47
    Mesajlar
    489
    Konular
    17
    Etti
    4
    0 mesaja 0 te
    Mentioned
    0 Post(s)

    Standart

    Çok bilgilendirici bir yazı olmuş. Teşekkürler.

Konu Bilgileri

Bu Konuya Gözatan Kullanıcılar

Şu anda 1 kullanıcı bu konuyu görüntülüyor. (0 kayıtlı ve 1 misafir)

Bu Konu için Etiketler

Yetkileriniz

  • Konu Acma Yetkiniz Yok
  • Cevap Yazma Yetkiniz Yok
  • Eklenti Yükleme Yetkiniz Yok
  • Mesajınızı Değiştirme Yetkiniz Yok
  •